Karaman'da üreticiler, yeni üretim sezonuna ciddi riskler ve belirsizliklerle adım atıyor. Sahada yapılan gözlemler, çiftçilerin artan maliyetler karşısında zorlandığını ve acil destek ihtiyacının her geçen gün arttığını gösteriyor. Bu durum, özellikle baharlık ekimlerin başladığı bu dönemde tarımın kritik bir eşikte olduğunu ortaya koyuyor.
Girdi Maliyetlerindeki Artış Üreticiyi Zorluyor
ABD-İsrail ile İran arasındaki gerilimden dolaylı olarak etkilenen çiftçiler, başta gübre, mazot ve elektrik olmak üzere temel tarımsal girdilerdeki yüksek oranlı artışlarla mücadele ediyor. Son bir ayda petrol fiyatlarındaki yaklaşık %35'lik artış, çiftçilerin maliyetlerini doğrudan yükseltmiş durumda. Özellikle üre gübresinin %50'nin üzerinde bir artışla 20-22 TL'den 32-33 TL'ye, DAP gübresinin ise 30 TL'den 41 TL'ye çıkması dikkat çekiyor. Mevcut desteklerin yetersiz kaldığı belirtilirken, üretimin sürdürülebilirliği için doğrudan ve ilave desteklerin kaçınılmaz olduğu vurgulanıyor.
Su Kısıtı Üretim Desenini Değiştiriyor
Su kısıtı yaşanan iller arasında yer alan Karaman'da, mısır ekiliş alanlarında ciddi bir daralma yaşanıyor. Yaklaşık %30 oranında üretim düşüşü beklentisi, önümüzdeki süreçte dışa bağımlılığın artacağına işaret ediyor. Geçtiğimiz yıl yaklaşık 5 milyon ton mısır ithalatı yapılmış olması, bu riskin somut bir göstergesi olarak sunuluyor. Bu tablo, üreticileri zorunlu olarak ürün desenini değiştirmeye yönlendiriyor.
Müdahale Fiyatları ve Stratejik Riskler
Yeni sezonda açıklanacak müdahale alım fiyatlarının, yalnızca piyasa koşullarına göre değil, üretim maliyetleri esas alınarak belirlenmesi gerektiği belirtiliyor. Üreticiyi koruyacak bir fark ödemesi modeliyle kilogram başına ilave destek sağlanmasının büyük önem taşıdığı ifade ediliyor. Gübre ve mazot gibi temel girdilerde dışa bağımlılığın maliyetleri artırdığı, tarım iş gücünde de benzer bir bağımlılık riskinin oluştuğu vurgulanıyor. Bu durum, tarımın yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda stratejik bir sektör olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
Yağışlar Umut Veriyor Ancak Kritik Ayların Önemi Korunuyor
Son 3 yılın en iyi yağışlarının alındığı Karaman'da, geçtiğimiz yıla göre yağışlarda %100'ün üzerinde artış gözlemleniyor. Bu durum, özellikle buğday ve arpa üretimi için önemli bir avantaj sağlıyor. Ancak uzmanlar, verim için erken konuşmak gerektiğini ve asıl belirleyici olanın Nisan ve Mayıs ayları olduğunu belirtiyor. Bitkinin ihtiyaç duyduğu suyun bu dönemde alınması büyük önem taşıyor. Öte yandan, kar yağışının yetersiz kalması, barajlar ve yeraltı su kaynaklarının yeterince beslenmediğini gösteriyor.
Sonuç ve Talepler
Tarım sektörünün hem ülke hem de Karaman için stratejik öneme sahip olduğu ve ihmal edilemeyeceği vurgulanıyor. Bu kapsamda; girdi maliyetlerine acil ve etkin destek sağlanması, üretim planlamasının su ve iklim odaklı yapılması, müdahale fiyatlarının maliyet bazlı belirlenmesi ve Karaman için hayati öneme sahip su yatırımlarının ivedilikle tamamlanması talep ediliyor.