Komisyon Başkanı Nazım Elmas, dijital dünyanın sadece ekonomik değil, aynı zamanda ciddi toplumsal etkiler doğurduğunu vurgulayarak yeni düzenlemenin bu alanlardaki boşluğu doldurmayı hedeflediğini ifade etti.

“GENÇLER DİJİTAL DÜNYANIN ESİRİ OLABİLİR”
Nazım Elmas, dijitalleşmenin gençler üzerinde oluşturduğu etkiye dikkat çekerek, “Gençlerin dijital dünyanın bağımlısı ve esiri haline gelmesi çok ciddi sorunlara yol açıyor. Gençlik artık ‘dijital dünya mı, insani dünya mı?’ sorusuyla karşı karşıya” değerlendirmesinde bulundu.

Bu tabloya karşı anaokulundan üniversiteye kadar her aşamada dijital bilinç kazandırılması gerektiğini belirten Elmas, bireyden devlete kadar uzanan kapsamlı bir farkındalık sürecinin zorunlu olduğunu söyledi.

MİLLİ PLATFORM VE YAZILIM VURGUSU
Türkiye’nin dijital alanda daha etkin bir konuma gelmesi gerektiğini ifade eden Elmas, milli platform ve yazılımların önemine dikkat çekti. Elmas, “Başka ülkelerin platformlarıyla vakit tüketmek yerine, milli platformlar ve oyunlarla dijital dünyada söz sahibi olunabilir. Bu konuda hızlı ve kararlı adımlar atılmalı” dedi.

İÇERİK ÜRETİCİLERİNE TELİF VE PAYLAŞIM
Yasa taslağının en dikkat çeken başlıklarından biri ise içerik üreticilerinin gelir paylaşımı oldu. Yeni düzenlemeyle, içeriklerin ilk yayınlandığı tarih, kullanıldığı platformlar ve sağladığı trafik yapay zeka destekli bir sistemle takip edilecek.

İçerik üreticileri; bireysel olarak ya da dernek, sendika ve meslek birlikleri aracılığıyla platformlarla telif sözleşmeleri yapabilecek. Ödemeler, tıklanma ve etkileşim oranlarına göre şeffaf biçimde belirlenecek.

DİJİTAL TELİF KURULU KURULUYOR
Düzenlemenin uygulanmasını denetlemek amacıyla Dijital Telif Kurulu oluşturulacak. Kurulda Rekabet Kurumu, SPK ve Basın İlan Kurumu gibi kurumların temsilcileri yer alacak. Platformlar ile içerik üreticileri arasında yaşanabilecek anlaşmazlıklarda kurul hakemlik görevi üstlenecek.

Taslağa göre yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlara yüksek para cezaları, ek yaptırımlar ve ağır ihlallerde faaliyet izni ya da lisans iptali gibi yaptırımlar uygulanabilecek.

Yeni düzenleme ile Türkiye’nin dijital alanda hem içerik üreticilerini koruyan hem de milli çıkarları önceleyen güçlü bir yapıya kavuşması hedefleniyor.

Merkez ilçe Güldere Köyü’nde, çevre illerden Karaman’a gelen bazı şahısların ildeki kişilerle birlikte organize şekilde kaçak kazı yaparak tarihi eser aradıkları tespit edildi. Yapılan teknik ve fiziki takip sonucunda M.T, M.D, F.T, M.M.S, M.A, K.G, İ.T, A.K, A.Ö, S.U, E.G, M.A, Ö.Ö ve R.K isimli toplam 14 şüpheli belirlendi.

Adli makamlarla koordineli olarak düzenlenen operasyonda 2 adet ekskavatör (kepçe), 1 adet dedektör, 1 adet alan tarama cihazı ve çok sayıda kazı malzemesi ele geçirildi.

Tarihi ve kültürel mirasa büyük zarar verdiği belirtilen kaçak kazı faaliyetlerine yönelik operasyonun ardından, yakalanan şüphelilerle ilgili adli işlemlerin sürdüğü bildirildi. Jandarma ekiplerinin benzer faaliyetlere karşı denetim ve operasyonlarına devam edeceği belirtildi.

1979 yılında aile isteğiyle evlenerek Hollanda’da oturum hakkı kazanan Eskici, ilk etapta farklı işlerde çalıştı. Daha sonra o dönemki adıyla NED STAAL olan çelik fabrikasına başvuran Eskici, kısa sürede gösterdiği disiplin ve yeteneğiyle dikkat çekti. Ankara Gazi Üniversitesi öğrencisi olduğu öğrenilen Eskici, fabrikanın yönlendirmesiyle dil kursuna gönderildi ve yalnızca dört hafta içinde vardiya şefliğine yükseldi.

Kariyeri boyunca işletmecilik, yöneticilik, iş güvenliği, kalite uzmanlığı, ilk yardım, vinç kullanımı ve ölçüm teknikleri gibi birçok alanda diploma ve sertifika alan Eskici, onlarca çalışanın yetişmesine de katkı sağladı. İş arkadaşlarının kendisine taktığı “Draad Doktoru (Tel Doktoru)” lakabı, yıllar içinde kazandığı saygının simgesi oldu.

46 yıl boyunca emek verdiği fabrikada düzenlenen veda törenine fabrika direktörü Matthijs van der Schoot başta olmak üzere yöneticiler ve çalışma arkadaşları katıldı. Törende Eskici’ye plaket ve çeşitli hediyeler takdim edilirken, duygu dolu anlar yaşandı.

Emeklilik veda programını “hayatımın en anlamlı günlerinden biri” olarak tanımlayan Necati Eskici, “Hepsine tek tek teşekkür ederim. Çok mutlu bir gün yaşadım” sözleriyle duygularını dile getirdi.

Necati Eskici’nin hikâyesi, gurbet ellerde verilen emeğin ve alın terinin nasıl büyük bir saygıya dönüştüğünün sessiz ama güçlü bir örneği olarak hafızalarda yer aldı.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yapılan son değerlendirmelere göre, yurdumuzun genelinde hava sıcaklıklarının mevsim normalleri civarında seyredeceği tahmin ediliyor. Ancak, özellikle bazı bölgeler için kuvvetli yağış ve rüzgar uyarıları yapıldı.

KUVVETLİ YAĞIŞ UYARISI: Muğla'nın kıyı kesimleri, Antalya, Kahramanmaraş, Mersin çevreleri, Isparta'nın güney kesimleri, Adana'nın kuzey ve batısı, Doğu Anadolu'nun güneyi, Güneydoğu Anadolu'nun kuzey ve batı bölgelerinde kuvvetli yağış bekleniyor. Bu bölgelerde yaşanabilecek ani sel, su baskını, yıldırım, yerel dolu yağışı, kıyı kesimlerde hortum riski ve ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması istendi.

KUVVETLİ RÜZGAR UYARISI: İç Anadolu'nun doğusu, Güneydoğu Anadolu'nun batısı ile Doğu Akdeniz'de doğu ve güneydoğu yönlerden kuvvetli rüzgar (40-60 km/saat) esmesi öngörülüyor. Vatandaşların olası olumsuzluklara karşı tedbirli olması gerektiği vurgulandı.

Yeni sistemde ürünlere;

• Normal ithalat vergileri,

• %20 Katma Değer Vergisi (KDV),

• Gerekmesi halinde Özel Tüketim Vergisi (ÖTV),
  eklenecek.

Bunun yanında, gümrük sunum ücreti ve damga vergisi gibi ek masraflar da tüketicilerin karşısına çıkacak.

Kararın, özellikle yurt dışı e-ticaret sitelerinden uygun fiyatlarla yapılan küçük ölçekli alışverişleri doğrudan etkilemesi bekleniyor. Düzenleme ile birlikte tüketicilerin ödeyeceği nihai fiyatların ciddi oranda artacağı öngörülüyor.

Olay, dün saat 15.30 sıralarında Konacık Mahallesi Atatürk Bulvarı'nda meydana geldi. İddiaya göre emniyet şeridinde seyreden Dilan Çıtak, polis tarafından durduruldu. Ehliyet ve ruhsat kontrolü sırasında aracını yeniden çalıştıran Çıtak, dur ihtarına uymayarak ilerlemeye başladı. Bu sırada bir polis memurunun üzerine doğru sürdüğü öne sürülen araç, havaya açılan 2 el uyarı ateşinin ardından yol ortasında durduruldu.

Polislerin uyarılarına rağmen farklı araçlara binerek kaçmaya çalışan Çıtak, kısa süre sonra tekrar kendi aracına dönerek kapılarını kilitledi. Polisin silahla yaptığı uyarı sonrası araçtan indirilen Çıtak, gözaltına alındı.

İfade işlemleri sonrası adliyeye sevk edilen Dilan Çıtak, savcılıkta verdiği ifadede paniklediğini ve stres yaşadığını belirterek suçlamaları kabul etmedi.

Mahkemeye çıkarılan Çıtak, “Görevli memura görevini yaptırmamak ve tehdit” suçlamasıyla yargılandığı dosyada adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Gelişen teknolojiyle birlikte günlük alışkanlıklarımız da değişiyor. Bu değişimin en belirgin örneklerinden biri de her gün milyonlarca insanın kullandığı Google Maps uygulaması. 8 Şubat 2005'te hayatımıza giren ve 2008'den itibaren mobil cihazlarda da kullanılmaya başlanan uygulama, artık sadece bir harita hizmeti sunmuyor; adeta canlı bir sistem gibi çalışıyor.

Canlı Trafik, Alternatif Rotalar ve Süre Hesaplamaları

Google Maps, dünya genelinde her gün 154 milyon kullanıcıya hizmet veriyor. Uygulama sayesinde gideceğiniz yeri yalnızca haritada görmekle kalmıyor, aynı zamanda yol üzerindeki trafik yoğunluğunu da renk kodlarıyla görebiliyorsunuz. Alternatif rotalarla en hızlı güzergâhları önerebilen sistem, yürüyerek ya da araçla varış süresini de tahmin edebiliyor.

Veriler Nasıl Toplanıyor?

Google Maps, trafik durumunu ve yönlendirmelerini oluştururken iki ana kaynaktan veri topluyor:

1. Geçmiş rota verileri: Seçtiğiniz güzergâhın daha önce ne kadar sürede geçildiği.

2. Anlık kullanıcı verileri: Aynı güzergâhta o anda bulunan kullanıcıların hareket hızları.

Bu veriler, hem yol üzerindeki sabit ölçüm cihazlarından hem de kullanıcıların akıllı telefonlarından anonim olarak iletiliyor. Ayrıca kamu kurumları ve yerel otoritelerden alınan veriler de sistemin doğruluğunu artırıyor. Bu sayede Google Maps, neredeyse bir "canlı organizma" gibi hareket ederek sürekli güncellenen önerilerde bulunabiliyor.

HARD TECH GERİ DÖNDÜ

Uzun süre yazılım odaklı yatırımların gölgesinde kalan donanım teknolojileri (hard tech) yeniden yükselişe geçti. Yapay zekânın getirdiği kabiliyetlerle desteklenen yeni nesil cihazlar, savunma, enerji ve ulaşım gibi köklü alanları yeniden şekillendiriyor.

Spotify kurucusu Daniel Ek, Almanya merkezli savunma teknolojisi firması Helsing’e 600 milyon euro yatırım yaptı. Firma, yapay zeka destekli askeri dron sistemleri geliştiriyor. Ek, Financial Times’a yaptığı açıklamada, “Yeni savaş alanını artık yapay zeka, kitlesel üretim ve otonomi belirliyor,” sözleriyle dikkat çekti.

SAVAŞ GÖZLÜĞÜ, KATİL DRONLAR

Meta CEO’su Mark Zuckerberg, Anduril'in kurucusu Palmer Luckey ile Pentagon için savaş gözlükleri geliştirme projesinde ortaklık yürütüyor. Öte yandan otonom öldürücü insansız hava araçları yani "katil dronlar", hem yapay zeka hem de askeri stratejiler açısından yeni bir dönemin habercisi.

MUSK'IN ROBOTAKSİLERİ, ALTMAN'IN DYSON HAYALİ

Tesla CEO’su Elon Musk, şirketin Teksas’ın Austin kentinde yakın zamanda robotaksi testlerine başlayacağını duyurdu. Bu, Tesla’nın sadece otomobil değil, aynı zamanda otonom robotik bir firma olma yolundaki adımlarını hızlandırıyor.

OpenAI CEO’su Sam Altman ise sıradışı bir vizyonla gündemde. Kardeşinin podcast’ine konuk olan Altman, güneşin enerjisini toplamak için hayalini kurduğu “Dyson Küresi” fikrini anlattı. Altman kısa vadede ise kullanıcıya dönük yeni bir yapay zeka cihazı üzerinde çalıştıklarını ifade etti.

YATIRIMCILAR DONANIMDAN ARTIK KORKMUYOR

Bir zamanlar yüksek riskli görülen donanım yatırımları artık teknoloji yatırımcılarının ilgi odağı. Örneğin, yapay zekâ destekli veri merkezleri için enerji üreten Exowatt firması, şu ana kadar 90 milyon dolar yatırım aldı. Firmanın kurucusu Hannan Happi, “Her yatırım turu beklentilerin çok üzerinde talep aldı,” diyerek değişen yatırımcı profilini özetliyor.

JEOPOLİTİK VE TEKNO-İYİMSERLİK

Tim Higgins’e göre, bu yeni teknolojik atılım yalnızca inovasyon değil; aynı zamanda jeopolitik bir hamle. Girişim sermayesi şirketi Andreessen Horowitz’in “American Dynamism” adlı projesi, ABD’nin ulusal çıkarlarıyla uyumlu sektörlere (savunma, havacılık, üretim gibi) yatırım yapmayı hedefliyor.

Marc Andreessen’in “Tekno-İyimser Manifestosu”, bu yaklaşımın ideolojik temelini oluşturuyor:
“Teknoloji, insan potansiyelinin en saf halidir” diyen Andreessen, karamsarlığa karşı teknolojiyi bir çıkış yolu olarak sunuyor.

At first glance, this might seem indecisive. Yet some in Washington view it as a strategic move. Speaking to CNN International, former White House and State Department official Brett McGurk said, “These two weeks could be used to give diplomacy a chance. If this is a true deadline that ends in either resolution or force, it could be a meaningful balance.”

Still, Trump’s past promises to decide “within two weeks” have often gone unfulfilled. On issues like infrastructure, trade deals, and sanctions on Russia, he’s shown a pattern of inaction. This has raised concerns that the delay may be more about buying time than building peace.

🚨 ‘TRUMP ALWAYS CHICKENS OUT’
There were recent reports suggesting a U.S. airstrike on Iran’s Fordow nuclear facility was imminent. But after reviewing military options, Trump pulled back. Social media exploded with the hashtag “#TACO” (Trump Always Chickens Out). According to a CNN analysis, Trump may this time be prioritizing real-world consequences over digital posturing. A military strike could endanger U.S. troops and destabilize the entire region.

White House spokesperson Karoline Leavitt announced that Trump wants to give diplomacy another shot. “There are serious indications of potential talks with Iran in the near future,” she said. “That’s why a final decision will come in the next two weeks.”

However, Trump’s track record with Iran is bleak. Since the collapse of the previous nuclear agreement, distrust between the two sides has only deepened. Still, six days of Israeli bombardments may have shifted Iran’s strategic calculations.

💣 ‘THE DECISION OF HIS LIFE’
Trump has faced many crises during his presidency, but this one is different. Trade wars and immigration policies can be reversed. Sending B-2 bombers to Fordow cannot.

Experts are drawing parallels to JFK’s approach during the Cuban Missile Crisis. According to Carnegie Endowment Iran expert Karim Sadjadpour, “Iran typically backs down under three pressures: economic sanctions, military threat, and diplomatic isolation. But it also needs a fourth: an honorable way out.”

Trump’s calls for “unconditional surrender” have had the opposite effect in Iran. Analysts argue that a softer tone might be the only way to open real dialogue.

🇮🇱 WILL ISRAEL WAIT?
Trump’s delay has left not just the U.S. but Israel in suspense. Tel Aviv is weighing whether it can neutralize Fordow without U.S. support. Former U.S. Special Forces advisor Seth Jones summarized the tension: “If the U.S. is truly giving diplomacy time, will Israel wait? That remains to be seen.”

Meanwhile, Trump may be using the pause to sway public opinion. Key conservative figures like Steve Bannon and Tucker Carlson oppose a new Middle East war. A recent meeting between Trump and Bannon suggests the base may still rally behind him.

⏳ HOW WILL HE USE THE TIME?
Will Trump avoid war, or just stall? No one knows for sure. But experts agree: this crisis could be the defining national security test of Trump’s presidency—and its outcome may reshape not only the region, but the world.

İsrail’in İran’a Yönelik Saldırıları

İsrail, özellikle Tahran başta olmak üzere İsfahan, Şiraz, Meşhed, Kirmanşah ve Natanz gibi önemli şehirlerde çok sayıda hedefe saldırı düzenledi. Kamu binaları, askeri bölgeler ve özellikle İran’ın nükleer programının kalbi sayılan Natanz tesisleri vuruldu.

• 15 Haziran saldırı zamanları:

  • 00:00–02:50: Tahran genelinde saldırılar

  • 08:00–10:00: Batı Tahran

  • 10:00–11:00: Kuzey Tahran

  • 11:00–12:00: İsfahan

  • 12:00–13:00: Şiraz

  • 13:00–13:30: Kuzeydoğu Tahran

  • 14:00–17:00: Tahran’da yoğun saldırılar

  • 16:00–17:00: Meşhed

  • 18:30: Tahran’daki öğrenci yurdu

  • 22:00: Devrim Muhafızları Karargahı, Tahran

• 16 Haziran saldırı zamanları:

  • 01:00: Natanz Nükleer Tesisi

  • 01:00: Kirmanşah

İran’ın İsrail’e Yönelik Saldırıları

İran ise Tel Aviv, Hayfa, Tamra, Bat Yam, Rehovot, Kiryat Gat, Gush Dan, Petah Tikva ve Bnei Brak gibi büyük İsrail şehirlerini hedef aldı. Saldırılar yoğunlukla füze atışları ve roket bombardımanı şeklinde gerçekleşti.

• 15 Haziran saldırı zamanları:

  • 00:30: Hayfa ve Tamra

  • 03:00: Tel Aviv, Hayfa, Tamra

  • 04:30: Bat Yam

  • 21:30: Hayfa

  • 23:00: Hayfa

• 16 Haziran saldırı zamanları:

  • 00:00: Tel Aviv

  • 01:00: Kiryat Gat

  • 04:00–05:00: Tel Aviv, Gush Dan, Petah Tikva, Bnei Brak, Hayfa

Bölgesel Güvenlik Endişeleri Artıyor

Her iki taraftan da saldırıların devam ettiği ve kayıplara dair kesin bilginin paylaşılmadığı haberleri geliyor. Uluslararası toplum, tarafları itidal çağrısında bulunurken bölgedeki askeri hareketlilik yakından izleniyor. Bu karşılıklı saldırı dalgası, Orta Doğu’daki mevcut gerilimin daha da derinleşebileceği uyarılarını beraberinde getiriyor.

Türkiye'de Canlı doğan bebek sayısı 937 bin 559 oldu

 Canlı doğan bebek sayısı 2024 yılında 937 bin 559 oldu. Canlı doğan bebeklerin %51,4'ü erkek, %48,6'sı kız oldu.

Toplam doğurganlık hızı 1,48 çocuk oldu

 Toplam doğurganlık hızı, bir kadının doğurgan olduğu dönem olan 15-49 yaş grubunda doğurabileceği ortalama çocuk sayısını ifade etmektedir. Toplam doğurganlık hızı, 2001 yılında 2,38 çocuk iken 2014 yılından itibaren aralıksız düşüş eğilimine girerek 2024 yılında 1,48 çocuk olarak gerçekleşti. Toplam doğurganlık hızı son sekiz yıldır nüfusun yenilenme seviyesi olan 2,10'un altında kalmaya devam etti.

Doğum sayısı ve toplam doğurganlık hızı, 2001-2024

Toplam doğurganlık hızının en yüksek olduğu il 3,28 çocuk ile Şanlıurfa oldu

Toplam doğurganlık hızının en yüksek olduğu il 2024 yılında 3,28 çocuk ile Şanlıurfa oldu. Bu ili 2,62 çocuk ile Şırnak, 2,32 çocuk ile Mardin izledi.

Toplam doğurganlık hızının en yüksek ve en düşük olduğu 10 il, 2024

Toplam doğurganlık hızının en düşük olduğu iller ise 1,12 çocuk ile Bartın ve Eskişehir oldu. Bu illeri 1,15 çocuk ile Zonguldak ve Ankara, 1,17 çocuk ile İzmir izledi.

Toplam doğurganlık hızı 2024 yılında 71 ilde 2,10'un altında kaldı

Toplam doğurganlık hızının nüfusun yenilenme seviyesinin altına düştüğü 2017 yılında 57 ilin toplam doğurganlık hızı 2,10'un altında iken 2024 yılında 71 ilin toplam doğurganlık hızı bu seviyenin altında kaldı.

Toplam doğurganlık hızının 1,50'nin altında kaldığı il sayısı 2017 yılında 4 iken 2024 yılında 55 oldu. Toplam doğurganlık hızının 3 çocuk ve üzerinde olduğu il sayısı 2017 yılında 10 iken 2024 yılında sadece Şanlıurfa ili oldu.

İllere göre toplam doğurganlık hızı, 2017

İllere göre toplam doğurganlık hızı, 2024

Toplam doğurganlık hızının Avrupa Birliği üye ülkeleri ortalaması 1,38 çocuk oldu

Avrupa Birliği üyesi 27 ülkenin toplam doğurganlık hızları incelendiğinde, 2023 yılında en yüksek toplam doğurganlık hızına sahip olan ülkenin 1,81 çocuk ile Bulgaristan olduğu, en düşük toplam doğurganlık hızına sahip olan ülkenin ise 1,06 çocuk ile Malta olduğu görüldü. Toplam doğurganlık hızı 2024 yılında binde 1,48 olan Türkiye, Avrupa Birliği üyesi ülkeler arasında 9. sırada yer aldı.

Toplam doğurganlık hızının Avrupa Birliği üye ülkeleri ile karşılaştırması, 2023

Kaynak: Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) Veri Tabanı, 2023
              Türkiye verisi, 2024 yılına aittir.

Yüksek öğretim mezunu annelerin toplam doğurganlık hızı 2024 yılında 1,22 çocuk oldu

Annenin eğitim durumuna göre toplam doğurganlık hızı incelendiğinde, 2024 yılında en yüksek toplam doğurganlık hızı okuma yazma bilmeyen/okuma yazma bilen fakat bir okul bitirmeyen anneler için 2,65 çocuk iken en düşük toplam doğurganlık hızı yüksek öğretim mezunu anneler için 1,22 çocuk oldu.

Annenin eğitim durumuna göre toplam doğurganlık hızı, 2019, 2024

Yoğun kent olarak sınıflandırılan yerlerde toplam doğurganlık hızı 2024 yılında 1,39 çocuk oldu

Mekânsal Adres Kayıt Sistemi'nin (MAKS) kullanılmaya başlanması ile birlikte fiili kent-kır yapısını daha doğru yansıtan, "yoğun kent, orta yoğun kent ve kır"⁽¹⁾ ayrımında oluşturulan yeni bir sınıflama yapılmıştır.

Kent-kır sınıflamasına göre toplam doğurganlık hızı incelendiğinde, 2024 yılında kır olarak sınıflandırılan yerlerde toplam doğurganlık hızı 1,83 çocuk iken orta yoğun kent olarak sınıflandırılan yerlerde 1,58 çocuk ve yoğun kent olarak sınıflandırılan yerlerde ise 1,39 çocuk oldu.

Kent-kır sınıflamasına göre toplam doğurganlık hızı, 2023, 2024

Kaba doğum hızı binde 11,0 oldu

Kaba doğum hızı, bin nüfus başına düşen canlı doğum sayısını ifade etmektedir. Kaba doğum hızı, 2001 yılında binde 20,3 iken 2024 yılında binde 11,0 oldu. Diğer bir ifade ile 2001 yılında bin nüfus başına 20,3 doğum düşerken, 2024 yılında 11,0 doğum düştü.

Yaşa özel doğurganlık hızının en yüksek olduğu yaş grubu 25-29 oldu

Yaşa özel doğurganlık hızı, belli bir yaş grubunda bin kadın başına düşen ortalama canlı doğan çocuk sayısını ifade etmektedir.

Yaş grubuna göre doğurganlık hızı incelendiğinde, 2001 yılında en yüksek yaşa özel doğurganlık hızı binde 144 ile 20-24 yaş grubunda iken 2024 yılında binde 100 ile 25-29 yaş grubunda görüldü. Bu durum, doğurganlığın kadının daha ileri yaşlarında gerçekleştiğini gösterdi.

Yaşa özel doğurganlık hızı, 2001, 2024

Adölesan doğurganlık hızı düştü

Adölesan doğurganlık hızı, 15-19 yaş grubunda bin kadın başına düşen ortalama canlı doğan çocuk sayısını ifade etmektedir.

Adölesan doğurganlık hızı, 2001 yılında binde 49 iken 2024 yılında binde 10'a düştü. Diğer bir ifadeyle, 2024 yılında 15-19 yaş grubundaki her bin kadın başına 10 doğum düştü.

Adölesan doğurganlık hızı, 2001-2024

Annenin son iki doğumu arasındaki ortalama süre 2024 yılında 4,7 yıl oldu

Annenin "son iki doğumu arasındaki ortalama süre"⁽²⁾ incelendiğinde, bu süre 2019 yılında 4,6 yıl iken 2024 yılında 4,7 yıl oldu.

2024 yılında 2. doğumunu yapan annelerin ilk gerçekleştirdiği doğumu ile bu doğumu arasındaki ortalama süre 4,3 yıl oldu. Doğum yapan annelerden 2024 yılında 3. doğumunu gerçekleştirenlerin 2. doğumu ile arasındaki ortalama süre ise 5,4 yıl oldu.

Doğum sırasına göre son iki doğum arasındaki ortalama süre, 2019, 2024

Annenin 2. ile 1. doğumu arasındaki ortalama sürenin en kısa olduğu il, 2,7 yıl ile Şanlıurfa oldu

Doğum yapan annelerden 2024 yılında 2. doğumunu gerçekleştirenlerin 1. doğumu arasındaki ortalama sürenin en uzun olduğu il, 2024 yılında 5,4 yıl ile Kırklareli oldu. Bu ili 5,3 yıl ile Çanakkale, 5,1 yıl ile Kütahya, Edirne, Uşak ve Bartın izledi.

Annenin 2. ile 1. doğumu arasındaki ortalama sürenin en kısa olduğu il, 2024 yılında 2,7 yıl ile Şanlıurfa oldu. Bu ili 2,9 yıl ile Şırnak, 3,0 yıl ile Ağrı ve Muş izledi.

Annenin 2. ile 1. doğumu arasındaki ortalama süresinin en uzun ve en kısa olduğu 10 il, 2024

Doğum yapan annelerin ortalama yaşı 29,3 oldu

Doğumlarını 2001 yılında gerçekleştiren annelerin ortalama yaşı 26,7 iken 2024 yılında 29,3 oldu. İlk doğumunu 2024 yılında gerçekleştiren annelerin ortalama yaşı ise 27,3 oldu.

Annenin ortalama yaşı ve ilk doğumdaki ortalama anne yaşı, 2001-2024

İlk doğumdaki ortalama anne yaşının en yüksek olduğu il 29,4 ile Tunceli oldu

İlk doğumdaki ortalama anne yaşı illere göre incelendiğinde, 2024 yılında ilk doğumda ortalama anne yaşının en yüksek olduğu il 29,4 ile Tunceli oldu. Bu ili 29,0 yaş ile Artvin, 28,8 yaş ile İstanbul izledi.

İlk doğumdaki ortalama anne yaşının en yüksek ve en düşük olduğu 10 il, 2024

İlk doğumdaki ortalama anne yaşının en düşük olduğu iller ise 24,4 ile Şanlıurfa ve Muş oldu. Bu illeri 24,5 yaş ile Ağrı, 25,2 yaş ile Gaziantep izledi.

İllere göre ilk doğumdaki ortalama anne yaşı, 2024

Doğumların %3,3'ü çoğul doğum olarak gerçekleşti

Çoğul doğum sayısı 2024 yılında 31 bin 109 oldu. Doğumların 2024 yılında %3,3'ü çoğul doğum olarak gerçekleşirken, bu doğumların %97,0'ı ikiz, %2,9'u üçüz ve %0,1'i dördüz ve daha fazla bebek olarak gerçekleşti.

Doğumların %41,9'u annenin ilk doğumu olarak gerçekleşti

Doğum sırasına göre doğumlar incelendiğinde, 2024 yılında doğumların %41,9'unun ilk, %30,3'ünün ikinci, %16,0'ının üçüncü, %11,5'inin ise dördüncü ve üzeri doğum olarak gerçekleştiği görüldü.

Doğum sırasına göre doğumların oranı, 2024

PKK’nın açıklamasında, “PKK'nin örgütsel varlığına son verilmiş, silahlı mücadele yöntemi bırakılmıştır” denildi. Aynı bildiride, Türk-Kürt ilişkilerinin “Ortak Vatan ve Eşit Yurttaşlık” temelinde yeniden inşa edilmesi gerektiği vurgulandı.

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, bu kararı “Terörsüz bir Türkiye yolunda tarihi bir adım” olarak değerlendirdi. Abdullah Öcalan'ın 27 Şubat 2025’teki silah bırakma çağrısı ve 1 Mart’ta ilan edilen ateşkesten sonra terörsüz ve güçlü bir Türkiye'nin önü açılmış oldu.

Terör Örgütünün fesih süreci ve sonraki adımların nasıl şekilleneceği ise önümüzdeki günlerde netleşecek.

Sabotajlar Küresel Hizmetleri Riske Atıyor

Vodafone, Telefonica ve Orange gibi büyük telekom şirketleri, Avrupa Birliği (AB), Birleşik Krallık ve NATO yetkililerine gönderdikleri ortak mektupta, su altı kablolarına yönelik saldırıların yalnızca Avrupa'yı değil, küresel iletişim, finans ve enerji altyapılarını da tehdit ettiğini vurguladı.

Mektupta, "Bu kabloların zarar görmesi; bankacılık işlemlerinden acil durum hizmetlerine kadar birçok hayati süreci etkileyebilir" ifadeleri yer aldı.

İnternet Trafiğinin %95’i Tehlikede

Dünya genelindeki uluslararası veri trafiğinin yaklaşık %95’ini taşıyan 500’den fazla su altı kablosunun güvenliği son dönemde ciddi şekilde sorgulanıyor. Kabloların büyük çoğunluğu deniz tabanında, erişilmesi ve korunması zor bölgelerde bulunuyor.

Ekim 2023’ten bu yana yalnızca Baltık Denizi’nde 11 su altı kablosu zarar gördü. Benzer kesintiler Kuzey Denizi’nde de bildirildi.

Rusya ve Çin Şüpheleri Güçleniyor

Baltık’ta yüksek yoğunlukta kablo bulunan bölgelerde 50'den fazla Rus gemisi gözlemlendi. İngiltere, Yantar adlı Rus casus gemisinin su altı altyapısını haritalandırmasından endişe duyuyor.

Tayvan çevresinde yaşanan benzer olaylar sonrası Çin'in de benzer girişimlerde bulunabileceği ihtimali üzerinde duruluyor.

İngiltere Savunma Bakanı: “Putin’e Mesajımız Net”

İngiltere Savunma Bakanı John Healey, söz konusu saldırıları “artan Rus saldırganlığının bir örneği” olarak nitelendirerek şu açıklamayı yaptı:

“Başkan Putin’in şu mesajı duymasını istiyorum: Seni izliyoruz, ne yaptığını biliyoruz ve bu ülkeyi korumak için gerekli adımları atmaktan çekinmeyeceğiz.”

Parlamento Soruşturması Başlattı

İngiliz parlamentosuna bağlı bir güvenlik komitesi, ülkenin su altı altyapısını koruma kapasitesine ilişkin bir soruşturma başlattı. Komite Başkanı Matt Western, internet kablolarının “yumuşak karın” hâline geldiğini belirtti.

Kritik Altyapı Çağrısı

Telekom şirketleri, tüm su altı kablo ağlarının “kritik altyapı” olarak sınıflandırılmasını ve bu doğrultuda korunması için devletlerin daha fazla yatırım yapmasını talep etti. Aynı zamanda NATO, AB ve Birleşik Krallık arasında istihbarat paylaşımı ve gözetim konusunda iş birliği çağrısı yapıldı.

Bu kampanya kapsamında Karaman’daki firmalara;

Sosyal medya hesaplarında paylaşabilecekleri, profesyonel kurguya sahip 1 adet reels videosu, İşletmenin kimliğini yansıtan kısa bir tanıtım filmi ve üç haber sitesinde birden yayımlanacak; firmanın faaliyet alanlarını, sunduğu hizmetleri ve kampanyalarını tanıtan özel haber bülteni hazırlanacak.

Tanıtımda fark oluşturmak ve hedef kitlesine daha güçlü ulaşmak isteyen işletmeler için büyük bir avantaj sunan bu kampanya, son derece cazip bir bütçeyle hazırlanıyor. Üstelik yalnızca bir video çalışması ya da tekil reklamla sınırlı kalmayıp çok yönlü bir tanıtım paketi içermesi, kampanyayı bir adım öne çıkarıyor.

Bu özel kampanyadan yararlanmak isteyen firmalar için son başvuru tarihi 30 Nisan. Detaylı bilgi almak ve yerinizi ayırtmak için hemen 0 544 448 13 31 numaralı hattı arayarak iletişime geçebilirsiniz.

“Google'ı Daha Önce Uyarmıştık”

Google’ın algoritma değişiklikleriyle rekabeti engellediğini vurgulayan Yayman, şu ifadeleri kullandı:

“Google’ı daha önce de rekabete aykırı uygulamaları konusunda uyarmıştık. Ancak, son dönemde attıkları adımlar, dijital haberciliği tekelleştirme ve kendi seçtikleri içerikleri kullanıcılara dayatma girişimine dönüşmüştür. Haber alma ve yayma özgürlüğü, demokratik toplumların temel taşlarından biridir. Google’ın keyfi algoritma uygulamalarına asla müsaade etmeyeceğiz.”

“Google’dan Beklentilerimiz Net”

Hüseyin Yayman, Google’ın şeffaf ve adil bir yaklaşım sergilemesi gerektiğini belirterek şu talepleri sıraladı:

• Algoritma değişiklikleri şeffaf olmalı, yayıncılara rekabet avantajı sağlanmamalıdır.
• Keşfet alanında her görüşten haber sitesine eşit fırsat tanınmalıdır.
• Dijital platformlar, medya bağımsızlığını tehdit eden politikalarına son vermelidir.

Google’ın tek taraflı kararlarla medya dünyasını şekillendirmesine izin vermeyeceklerini belirten Yayman, konunun takipçisi olacaklarını ve rekabet ihlallerine karşı mücadeleyi sürdüreceklerini ifade etti.

Heyetin ziyareti sonrası yapılan açıklamalarda, Terörist başının PKK’nın kendini feshetmesi ve silah bırakması gerektiği yönünde bir çağrıda bulunduğu ifade edildi. Mektubunda, PKK’nın tarihi misyonunu tamamladığını vurgulayan Öcalan, Türkiye’de demokratik yolların açık olduğunu ve Kürt meselesinin barışçıl bir çerçevede ele alınması gerektiğini dile getirdi.

Ayrıca, Cumhuriyetin ikinci yüzyılında demokratik bir sistemin güçlendirilmesi gerektiğini belirten Öcalan, barış sürecine dair atılacak adımların önemine dikkat çekti. Yapılan çağrının siyasi partiler tarafından olumlu karşılanması gerektiğini ifade eden Öcalan, sürecin TBMM çatısı altında yürütülmesinin kritik olduğunu belirtti.

DEM Parti heyeti, görüşmeye ilişkin değerlendirmelerini önümüzdeki günlerde kamuoyuyla paylaşacaklarını ve sürecin takipçisi olacaklarını duyurdu.

İşte İmralı'dan yapılan çağrı:

Pkk Ömrünü tamamladı

Öcalan'ın mektubunda şu ifadeler yer aldı: PKK; tarihin en yoğun şiddet yüzyılı olan 20. asrı, iki dünya savaşı, reel-sosyalizm ve dünya genelinde yaşanan soğuk savaş ortamları, Kürt realitesinin inkarı, başta ifade olmak üzere özgürlükler konusunda yasaklardan kaynaklı oluşan zeminde doğmuştur.

Teori, program, strateji ve taktik olarak yüzyılın reel-sosyalist sistem gerçeğinin ağır etkisinde kalmıştır. 1990’larda reel-sosyalizmin iç nedenlerle çöküşü ve ülkede kimlik inkarının çözülüşü, ifade özgürlüğünde sağlanan gelişmeler, PKK’nın anlam yoksunluğuna ve aşırı tekrara yol açmıştır. Dolayısıyla ömrünü benzerleri gibi tamamlamış ve feshini gerekli kılmıştır.

Kürt-Türk ilişkileri; 1000 yılı aşan tarihler boyunca Türkler ve Kürtler, varlıklarını sürdürmek ve hegemonik güçlere karşı ayakta kalmak için gönüllülük yönü ağır basan, hep bir ittifak içinde kalmayı zorunlu görmüşlerdir.

Kapitalist modernitenin son 200 yılı, bu ittifakı parçalamayı esas gaye edinmiştir. Etkilenen güçler, sınıf temelleriyle birlikte buna hizmeti esas bellemişlerdir. Cumhuriyetin tek tipçi yorumlarıyla birlikte bu süreç hızlanmıştır. Günümüzde çok kırılgan hâl alan tarihsel ilişkiyi, kardeşlik ruhu içinde inançları da göz ardı etmeden yeniden düzenlemek esas görevdir.

Demokratik toplum ihtiyacı kaçınılmazdır. Cumhuriyet tarihinin en uzun ve kapsamlı isyan ve şiddet hareketi olan PKK’nın; güç ve taban bulması, demokratik siyaset kanallarının kapalı olmasından kaynaklanmıştır.

Aşırı milliyetçi savruluşunun zorunlu sonucu olan; ayrı ulus-devlet, federasyon, idari özerklik ve kültüralist çözümler, tarihsel toplum sosyolojisine cevap olamamaktadır.

Kimliklere saygı, kendilerini özgürce ifade edip, demokratik anlamda örgütlenmeleri, her kesimin kendilerine esas aldıkları sosyo-ekonomik ve siyasal yapılanmaları ancak demokratik toplum ve siyasal alanın mevcudiyetiyle mümkündür.

Cumhuriyetin ikinci yüzyılı ancak demokrasiyle taçlandırıldığında kalıcı ve kardeşçe bir sürekliliğe sahip olabilecektir. Sistem arayışları ve gerçekleştirmeler için demokrasi dışı bir yol yoktur. Olamaz. Demokratik uzlaşma temel yöntemdir. Barış ve demokratik toplum döneminin dili de gerçekliğe uygun geliştirilmek durumundadır.

Tarihi Sorumluluğu üstleniyorum..

Sayın Devlet Bahçeli’nin yaptığı çağrı, Sayın Cumhurbaşkanın ortaya koyduğu iradeyle diğer siyasi partilerin malum çağrıya dönük olumlu yaklaşımlarıyla oluşan bu iklimde silah bırakma çağrısında bulunuyor ve bu çağrının tarihi sorumluluğunu üstleniyorum.

Varlığı zorla sona erdirilmemiş her çağdaş cemiyet ve partinin gönüllü olarak yapacağı gibi devlet ve toplumla bütünleşme için kongrenizi toplayın ve karar alın; tüm gruplar silah bırakmalı ve PKK kendini feshetmelidir. Ortak yaşama inanan ve çağrıma kulak veren tüm kesimlere selamlarımı iletirim.

Kent Konseyi'nden Yerel Basına Destek Mesajı

Karaman Kent Konseyi Başkanı Hüseyin Gerçek ve beraberindeki Öznur Çimen ve Murat Çimen’den oluşan yönetim kurulu üyeleri, Karaman Gazetecileri Cemiyeti'ni ziyaret ederek basın mensuplarıyla bir araya geldi. Sohbet havasında gerçekleşen toplantıda, Kent Konseyi'nin şehirdeki misyonu, yürüttüğü projeler ve gelecekte yapılması planlanan çalışmalar anlatıldı.

Kent Konseyi Başkanı Gerçek, ziyarette yaptığı konuşmada Kent Konseyi'nin temel amacının, Karaman'ı daha yaşanabilir bir şehir haline getirmek için yerel yönetimlerle, sivil toplum örgütleriyle ve vatandaşlarla birlikte çalışmak olduğunu vurguladı. Aynı zamanda basının bu süreçteki kritik rolüne dikkat çekti.

Başkan Gerçek’e Fahri Üyelik Rozeti Takdim Edildi

Ziyarette Karaman Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Âdem Kocatürk, Kent Konseyi Başkanı Hüseyin Gerçek'e cemiyetin rozetini takarak onu fahri üye ilan etti.

Kent Konseyi'nin Faaliyetleri Nelerdir?

Toplantıda Başkan Hüseyin Gerçek Kent Konseyi'nin görevleri ve faaliyetlerini detaylı bir şekilde ele aldı. Gerçek açıklamasında özetle şu ifadelere yer verdi;

Kent Konseyi Nedir?

Kent Konseyi, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, kamu kurumları ve vatandaşların katılımıyla oluşturulan demokratik bir platformdur. Şehirlerin sosyal, kültürel, ekonomik ve çevresel gelişimine katkı sağlamak amacıyla kurulmuştur. Ne Zaman Kuruldu? Türkiye'de Kent Konseyleri, 2005 yılında yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 2006 yılında yayınlanan Kent Konseyi Yönetmeliği ile resmi statü kazanmıştır.

Belediyeye Bağlı mı?

Kent Konseyleri, belediyelerle iş birliği içinde çalışsa da bağımsız bir yapıya sahiptir. Belediyeler, Kent Konseylerinin sekretarya hizmetlerini yürütmekle yükümlüdür ancak doğrudan yönetmezler. Kararları bağlayıcı olmasa da yerel yönetimler için önemli bir danışma mekanizmasıdır."

• Yerel yönetimlere öneriler sunar: Karaman'ın kalkınması, çevre düzenlemeleri, trafik ve sosyal yaşam gibi konularda projeler geliştirir.
• Sosyal ve kültürel etkinlikler düzenler: Festivaller, eğitim programları ve farkındalık çalışmaları yürütür.
• Çevre bilincini artırır: Geri dönüşüm, yeşil alanların korunması ve hava kirliliği gibi konulara odaklanır.
• Toplumsal kapsayıcılığı geliştirir: Kadın, gençlik ve engelli meclisleri aracılığıyla toplumun farklı kesimlerinin sorunlarını dinleyerek çözümler üretir.

Ziyaret Hatıra Fotoğrafıyla Noktalandı

Günün anısına gazeteciler ve Kent Konseyi üyeleri birlikte hatıra fotoğrafı çektirdi. Katılımcılar, bu tür buluşmaların Karaman'ın kalkınması için önemli olduğunu belirterek, benzer etkinliklerin daha sık düzenlenmesi konusunda ortak temennilerini dile getirdi.

“Çocukların İnternete Girmesini Yasaklamıyoruz”

Bakan Göktaş, getirilecek düzenlemenin sosyal medya erişimini tamamen engellemeyeceğini vurgulayarak, "Amacımız, çocuklarımızı zararlı içeriklerden korumak. Dünyada bu alanda yapılan çalışmaları inceliyoruz ve kapsamlı bir düzenleme üzerinde çalışıyoruz" dedi.

Yaş Sınırı Kademeli Olacak

Göktaş, sosyal medya kullanımıyla ilgili yaş sınırlamasının nasıl uygulanacağı konusunda da bilgi verdi. Buna göre, 13 yaşına kadar olan çocuklar için farklı, 13-16 yaş arasındaki gençler için farklı kurallar getirilecek.

Sosyal Medya Platformlarına Yeni Yükümlülükler Geliyor

Düzenlemeyle birlikte sosyal medya platformlarına önemli sorumluluklar yüklenmesi planlanıyor. 16 yaş altındaki bireylerin hesap açma sürecinde yaş doğrulamasının güvenilir şekilde yapılması için platformlara zorunluluk getirilecek. Ayrıca, ebeveynlerin çocuklarının sosyal medyada geçirdiği süreyi kontrol edebilmesine yönelik yeni araçlar devreye alınacak.

Kurallara uymayan platformlara ise yaptırım uygulanması gündemde. Bakan Göktaş, bu sürecin ilgili bakanlıklar ve uzmanlarla iş birliği içinde yürütüldüğünü belirterek, ailelerin de çocuklarını bilinçli internet kullanımı konusunda yönlendirmesi gerektiğini söyledi.

Karaman Gazetecileri Cemiyeti Yönetim kurulu üyeleri Muammer Şen, Hasan Hüseyin Deniz ve Ferhat Koç'un katıldığı Basın Odası programında, Karaman'da son dönemde yaşanan önemli olaylar, yerel yönetimlerin çalışmaları ve toplumun farklı kesimlerini ilgilendiren meseleler tartışıldı. Ayrıca, izleyicilerden gelen sorular ve yorumlar da canlı yayında yanıtlandı, böylece halkın nabzı tutuldu.

BASIN ODASI'nı İZLEMEK İÇİN TIKLAYIN

Taslak düzenlemeye göre:
🔹 3 yıl evli kalanlar en fazla 5 yıl,
🔹 5-6 yıl evli kalanlar en fazla 7 yıl nafaka alabilecek.

Ayrıca, nafaka süresi sona eren ve ekonomik olarak zor durumda olan kadınlara devlet tarafından sosyal yardım sağlanması öngörülüyor. Yeni düzenlemenin detaylarının önümüzdeki günlerde netleşmesi bekleniyor.